Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla

Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları / 724
Cep Kitapları / 86
Sorunlarımız Sorumluluklarımız Serisi - 10

Yayın Yönetmeni: Dr. Yüksel Salman

Editör: Dr. Ömer Menekşe

Koordinasyon: Dr. Hafsa Fidan

Tashih: Ömer Çetinkaya

Grafik & Tasarım

RIHTIM Ajans Tel: (0312) 418 16 23

Baskı

Saray Matb. Kağ. Kırt. Tic. ve San. A.Ş. / (0) 312 527 28 90
3. Baskı, Haziran 2011
2011-06-Y-0003-724
ISBN 978 -975-19-4295-1
Sertifika No: 12930

© Diyanet İşleri Başkanlığı

İletişim

Dini Yayınlar Dairesi Başkanlığı

Derleme ve Yayın Şubesi Müdürlüğü

Eskişehir Yolu 9. km. Çankaya / ANKARA

Tel: (0312) 295 72 93 - 94

Faks: (0312) 284 72 88

e-posta: diniyayinlar@diyanet.gov.tr

Dağıtım ve Satış

Döner Sermaye işletme Müdürlüğü

Tel: (0312) 295 71 53 - 71 56

Faks: (0312) 285 18 54

e-posta: dosim@diyanet.gov.tr

Bu eser, Din İşleri Yüksek Kurulu’nun 13/03/2008 tarih
ve 27 sayılı kararıyla basılmıştır.

ÇEVRE BİLİNCİ

Ayla ABAK

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

Önsöz

İnsan, toplum içinde yaşayan bir varlıktır. Toplu hâlde yaşayan insanlar arasında huzur ve mutluluğun sağlanabilmesi için bireylerin, hak ve yükümlülüklerini bilmeleri ve sorumluluk bilinci içerisinde bunun gereğini yerine getirmeleri gerekir. Sorumluluk bilinci önce kişinin kendisine karşı sorumluluğu ile başlamaktadır. Kendisine karşı sorumluluğunu bilen insan, ailesi ve topluma karşı olan sorumluluğunu da yerine getirebilir.

“İnsanoğlu kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır?” (Kıyâme, 75/36 ) âyeti, insanın sorumluluk sahibi bir varlık olduğunu belirtmekte, “Nihayet o gün (dünyada yararlandığınız) nimetlerden elbette ve elbette hesaba çekileceksiniz.” (Tekâsür, 102/8) âyeti de kendisine başta akıl olmak üzere verilen sayısız nimetlere karşılık insanın da, gücü nispetinde yerine getirmek zorunda olduğu belli yükümlülükleri olduğunu ifade etmektedir.

Toplumları derinden sarsan sayısız sorunun yaşandığı günümüz dünyasında, insanlık onuruna yakışır aydınlık geleceğin inşası için hepimize sorumluluklar düşmektedir. Zira içinde yaşadığımız dünyada insanlık olarak birçok sorunla karşı karşıyayız.

Dünya genelinde insanlığın geleceğini tehdit eden açlık, fakirlik, işsizlik, çevre kirliliği, doğal afetler, sosyal adaletsizlik, fırsat eşitsizliği, ahlâkî çöküntü, manevî kirlenme, madde bağımlılığı, inançsızlık, zulüm, yolsuzluk, yetersiz sağlık koşulları, eğitim ve hukuk alanında karşılaşılan sorunlar, tarihî ve kültürel değerlerin yok edilmesi ve benzeri problemlerin yanı sıra insanlar arasındaki diyalog, hoşgörü ve tolerans eksikliği, farklılıklara karşı tahammülsüzlük ve farklılıklarla barış içinde bir arada yaşama konusunda yaşanan şiddet ve terör gibi sorunlarla iç içeyiz.

Bu sorunlar yalnızca bir yöreyi, bölgeyi ya da halkı değil küresel anlamda bütün insanları şu ya da bu şekilde etkilemekte ve ilgilendirmekte, bu sorunların üstesinden gelebilecek toplumlar arası/uluslararası kalıcı çözüm yolları aranmaktadır.

Aslında bütün bu toplumsal sorunların başında sahip olduğumuz değerleri fark edememek ve bu değerleri hayata geçirememek yatmaktadır. Bu itibarla değerlerimizi fark etmek ve o değerleri bir davranış bilincine ve yaşayan bir değer hâline getirebilmek son derece önemlidir. Hiç şüphesiz sahip olduğumuz en önemli değer de inanç ve öğretileriyle 14 asırdır insanlığı aydınlatan bir ışık kaynağı olan yüce dinimiz İslâm’dır.

Bugün, insan potansiyelini geliştirme adına ortaya çıkan psikoterapi yöntemlerinden, ekolojik sorunlara ve uyuşturucu ile mücadeleye varıncaya kadar belki de tüm dünya toplumları, dinin müdahalesine, katkısına, daha açıkçası “kutsal”a ihtiyaç duymaktadır. Ve İslâm çağdaşlık adına bu katkıyı sağlayabilecek, çağdaş dünya için yeni dinî formlar üretebilecek dinamik bir dindir.

Bu itibarla yüce dinimizin emir ve tavsiye ettiği paylaşma ve yardımlaşma gibi prensiplere kulak verip, birbirimize karşı yerine getirmemiz gereken birtakım görev ve sorumlulukların bilincinde olarak, omuz omuza vermeli, hayatı acı ve tatlısıyla paylaşmalı, daha yaşanabilir kılmalı, sosyal yardımlaşma ve paylaşmayı temel alan bir hayat tarzını sürdürmeli, mutlu ve huzurlu yarınlara hep birlikte kavuşmalıyız.

Diyanet İşleri Başkanlığımız, üstlendiği yasal görevin sınırları içinde kalarak günümüz insanının dinî talep ve ihtiyaçlarını karşılamayı, toplumsal huzur ve bütünleşmeyi sağlamayı bir sorumluluk olarak kabul etmektedir. Toplumun manevî hayatını olumsuz yönde etkileyen aile içi sorunlar, toplumun neredeyse her bir katmanında farklı şekillerde tezahür eden şiddet, töre cinayetleri, insan hakları ihlâlleri, çevreye karşı ilgisizlik, kötü ve zararlı alışkanlıklar gibi ortak duyarlılık ve çözüm gerektiren sosyal konularda dinî bilgi açısından topluma rehberlik etmeyi, bu alanda varsa yanlış dinî anlayışları gidermeyi, bu sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yürüten ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde hareket etmeyi bir görev bilmektedir. Birlikte ve barış içinde yaşadığımız, birbirimize insan olarak saygı ve sevgi duyduğumuz bir dünyayı inşada yüce dinimizin kalıcı öğretisini yapı taşı kılmayı hedeflemektedir.

Bu amaç doğrultusunda hazırlanan “Sorunlarımız ve Sorumluluklarımız” adlı bu seri, çağdaş sorunların yakıcılığını, bugünün dünyasını göz önüne alarak, dinin asıllarından özgür düşünceyle ürettiğimiz, inanç ve ahlâkla bütünleşen sahih bilgiyle aşabileceğimizi, sağlıklı bir din algısının ve gündelik hayata yön veren bir maneviyatın topluma ne derece huzur ve sükûnet sağlayabileceğini göstermektedir.

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI

Giriş

“Allah’ı Yüceltip Övgüyle Anarım, Görünen ve Görünmeyen Âlemlerin Sahibinin, O’nun Münezzeh Zatının Her Türlü Eksiklik ve Kusurdan Uzak Olduğunu Kabul Ederim”

Rabbimiz “Kuddüs”(mukaddes, temiz, pak olan) sıfatı gereği, eksiklik ve kusurlardan uzaktır. İnsanın da içinde bulunduğu yeryüzünü güzel ve temiz yaratmıştır. Yüce Allah, yeryüzünde sürekli oluşan tabii kirlenmeleri, kurmuş olduğu mükemmel sistemle sürekli temizlemektedir.

Canlıların hayatlarını sürdürebilmesi için bu düzen ideal olup, onda herhangi bir eksiklik söz konusu değildir. Ancak çağımızın problemlerinden birisi, çevre kirliliğine bağlı olarak bu dengenin bozulmasıdır. Hava, su ve denizlerin kirlenmesi; yeşilin ve ormanların giderek yok olması ve bunların sonucunda iklim değişikliklerinin meydana gelmesi, çevremizi gereği gibi korumadığımızdandır. İnsan çevresine rahatça zarar verince ve bunu umursamadıkça, ruhunu da arınması gittikçe zorlaşan bir kirliliğe terk etmektedir.

Bozulan doğal dengeden diğer canlılarla birlikte insanın kendisi de zarar görmektedir. İnsanoğlu aslında bindiği dalı kesmektedir. Kendi kazanmadığını kolayca harcayan mirasyedi, nasıl bir süre sonra eli boş kalırsa, çevreyi düşüncesizce tahrip edenler de yaptıklarının sonucu olarak kendilerini yaşanamaz bir dünyanın içinde bulacaklardır.

Kur’an-ı Kerim yeryüzü ve gökyüzündeki canlı cansız bütün varlıkların belli bir ölçü ve dengeye göre yaratıldığını bildirir ve insanın bu ölçü ve dengeyi bozmaması gerektiğine dikkat çeker. (Rahman, 55/7–12)

Ayrıca “İnsanların kendi işledikleri (kötülükler) sebebiyle karada ve denizde bozulma ortaya çıkmıştır. Dönmeleri için Allah, yaptıklarının bazı (kötü) sonuçlarını (dünyada) onlara tattıracaktır.” (Rum, 30/41) ayetiyle insanlara isabet eden musibetlerin onların yaptıklarının bir cezası olduğu da belirtilir.

Yine Kur’an-ı Kerim’de “Allah’ın müminleri arındırıp temizlediği ve temizleri sevdiği” vurgulanır. ( Bk. Bakara, 2/222; Tevbe, 9/103,108)

Bazen, yalnızken edilen bir dua, bazen birkaç damla sahici gözyaşı, bazen samimi bir özür, hakiki bir tevbe, içtenlikli bir yardım kötülüğü, kiri süpürüverir. Tıpkı hanelerimizin bayram temizliğinde tepeden tırnağa ışıldaması gibi ruhumuzun kuytu köşeleri de arınır.

Kendisine yönelen ruhları arındıran Allah-u Teâlâ, yeryüzünü üzerinde taşıdığı sayısız nimetler ve güzelliklerle korunması gereken bir emanet olarak insanoğluna sunmuştur. Bu emanete, ancak onun tabii dengesini koruyarak riâyet edilebilir. Halbuki insan eliyle yeryüzünün tabii dengesi bozulmaya başlamıştır. Teknolojik gelişmelerin ortaya çıkardığı çevre sorunları, sanayi atıkları ekolojik dengeyi bozmaktadır. Bunun sonucunda toprak, su ve hava kirlenmekte ve zehirlenmekte, nice hayvan ve bitki türleri yok olup gitmektedir. Buna bir de sosyal hayattaki bozulma eklenince insanın, Yüce Allah’ın koyduğu değerleri dikkate almamasının acı faturası ortaya çıkmaktadır.

Halbuki insan her an için çevresinden, ağaçlardan, çiçeklerden, böceklerden sorumludur. Nehirleri kirleten atıklardan, göğün maviliğini zehirleyen dumanlardan sorumludur. Çocukların oynayacağı alanların daralmasından, kuşların su içeceği kurnaların kurumasından sorumludur. Yaşadığı çevrenin mutluluk veren bir tablo çizmesinden çıkıp; sıkan, ezen, yoran ve hasta eden bir ortama dönüşmesinden sorumludur.

Çocuklar artık ağaçların adını bilemiyorlarsa, plastik oyuncak kuşunun sesiyle bir bülbülün sesini ayırt edemiyorlarsa, yaşadıkları şehirde geçmişe dair bir izi bulup çıkaramıyorlarsa, topaç çevirebilecekleri ve mendil kapmaca oynayabilecekleri bir alan bulamadıkları için bu oyunları unutup evlerine kapanıyorlarsa, bundan insanlar sorumludur. Evlerine kapanan çocuklar, yaşamak için öldürmek gerektiğine dair şiddet mantığına sahip oyun CD’leri ile vakit geçirdikçe kendi alanını genişletmek adına bir ormanı rahatça yok edebilecek yetişkinlere dönüşüyorlarsa, bundan bütün insanlık sorumludur.

Yeryüzü, sorumluluklar yerine getirilmediğinde bize küsen, alıngan ama eşsiz bir dosttur. Duvarlardan yorulduğumuzda önümüze ufuklarını serer. Güneş, kendi doğuşunu izleyenlere gün boyu bereket ve zihin açıklığı dağıtır. Mevsimler, yer küresine iyi bakıldığında hayatları yeni mekânlara ve yeni zamanlara böler. Suya kanan çayır, zümrüdüyle zengin eder gözlerimizi. Bahar, yüklü dallarıyla bir müjde gibidir. Fakat köşe başlarında susuzluğumuzu gideren kitabeli çeşme, duasız bırakılınca musluğu da kırılır ve kalbi incinmiş bir arkadaş gibi unutulur. Güneş, bina aralarında; güz, mevsimler şemasında kalır. Durgun hava, kendi içinde kirlenmeye başlar. Barajlar boşalır. Göllerin dibi görünür, balıklar çırpınır. Dallar kupkuru ellerini yağmur için kaldırırlar.

Toprak kendisine bakana yeşil bağ, bakmayana taşlık dağdır. Ağaç, kapımıza eşik, bebeğimize beşik, soframıza kaşıktır. Ciğerlerimize oksijen veren, erozyonu önleyerek sel sularıyla sürüklenen topraklarımızı koruyan, kökünden, yaprağından, kerestesinden, çiçeğinden, meyvesinden gölgesinden, kokusundan, güzelliğinden yararlanılan ilahî bir lütuftur. Onun içindir ki Peygamberimiz (s.a.s.), “Kıyâmet kopmak üzereyken elinde bir fidan bulunan kimse, imkân bulursa onu hemen diksin.” (Ahmed b. Hanbel, “Müsned”, III, 191) buyurmuştur.

Bu nasihat, yeryüzünün hayrına olan her şeyin sevabının büyüklüğüne işaret etmektedir. Nitekim Sevgili Peygamberimiz Medine’nin çevresinde, meyveleriyle hâlâ şifa dağıtan ve karın doyuran hurma ağaçlarını dikmiştir. Onun elleriyle diktiği hurmaların dünyada eşi benzeri yoktur. Yeryüzü, kendisine hizmet eden peygamberinin hatırasını bu ağaçlarda yâd eder sanki. O peygamber ki “Akan bir su kenarında bile olsanız suyu israf etmeyiniz.” buyurur. (Buhârî, “Vüdu”, I, Tirmizi, “Taharet”, 43) Bu, suya saygıdır. Oysa biz, azıcığı bile oldukça iş gören miktarı çoğu zaman aşarız. Su gereksiz, bedava, değersiz bir şeymiş gibi lavabodan kayar gider.

Öyleyse, Allah’ın kusursuz biçimde yarattığı yeryüzü, bizden sonrakilere de eskisinden güzel bırakılması gereken bir emanet olduğu hâlde sonsuz akacak bir su gibi nasıl harcanıp tüketilebilir?

İşte bu yüzden evren, karıncasının bile incitilmemesini ister. İster ki toprağının canlı olduğu bilinsin. Topraktan geldiğimiz gibi yine dönüp onun kucağına sığınacağımız hep hatırlansın. İster ki çocuklar sapanlarını kırsın. Birkaç erik için dallara hoyrat davranmasın.

Büyük Şehirler

Toprağın otoban kenarlarından başka yerlerde pek görülemediği büyük şehirlerde insanlara düşen sorumluluk daha ağırdır. Çünkü orada tabiat daha tahammülsüzdür. Temizleyici vasfıyla üstüne düşen kurdu, kuşu, çerçöpü bağrına alıp eriten toprak yoksa, çöp kutuları devreye girer. Yapılan araştırmalar sonucu bir insanın ömür boyu, erişkin ağırlığının yaklaşık 600 misli kadar çöp oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Bu çöplerin hepsi kutulara mı gitmektedir acaba?

Çöpünü yerlere atan kaç kişi aynı çöple karşılaştığında rahatsız olmaz. Denize çöpünü bırakan kaç kişi, oltasına ona benzer bir çöp gelip takıldığında kızmaz. Fakat bir de toprağın ve denizin eritemedikleri vardır ki… Bir meyvenin çöpü toprakta çabucak erir gider, martı ölüp denize düştüğünde deniz ona şefkatli bir mezar olur. Fakat metal kutular, pet şişeler toprağın ve denizin zehridir. Erimez, bekler, çirkinleşir, yine erimezler. Biz ölür gideriz, toprak oluruz toprak altında. Onlar kararak, inat ederek etrafı zehirlemeye devam ederler. Çöp kutularının döküldüğü çöp kamyonlarında seyahat etseler bile sonunda gidip atıldıkları yer, yine yeryüzünün bir başka köşesidir. Cam kırılır un ufak olurken, kâğıt eriyip dağılırken, plastik ancak yüksek ısıda havayı zehirleyerek erir. O zaman gözümüzden ırak olan her şey gönlümüzden de ırak olur. Aldığımız her pet şişenin kendi odamızda saklandığını düşünürsek anlarız ancak toprağın derdini. Çöp kutusu konuşabilse bize neler söyler kim bilir:

- Bana attığınız piller zamanla paslanıyor. Paslandıkça içi açılıyor. İçi açılınca da bütün zehrini etrafa dağıtıyor. Bilmiyorum gittiği yer neresi. Eğer denizse bilin ki her pil yüzlerce balığın karnına dağılıyor. Tezgâhlardan sizin sofralarınıza geri dönüyor, der miydi?

Belki de çöp kamyonu dile gelseydi bize şunları söyleyebilecekti:

- O pet şişeler, o plastikler var ya, onlar… Ne zaman gidip yükümü boşaltacak olsam aynı yerlerinde durduklarını görüyorum yıllardır. Ben yaşlı ve yorgun bir kamyonum. Belki de yakında beni emekliye ayıracaklar. Tahta kasamı yakıp ısınacaklar. Çelik gövdemi eritip kova, mangal falan yapacaklar. Ben başka bir şeylere dönüşüp işe yaramaya devam edeceğim. Ama onlar asla başka bir şey olamayacaklar. Bir kere çöpe atıldılar mı anlamları kalmayacak artık. Üstelik bu yetmezmiş gibi zararlı birer canavara dönüşecekler. Yanlarındaki yakınlarındaki her şeye bir hastalık gibi zehir bulaştıracaklar.

Tabiatın dili olsaydı, ağaçlar, denizler, bulutlar topluca, koro halinde bize haykırırlardı. “Onu almayın, onu kullanmayın, onu atmayın, onu üretmeyin.” diye. Onların bu sessiz haykırışına kulak verebilirsek duyarız belki de. Peki, ekmeğin, sütün mayasına giren, market raflarını dolduran yüzlerce renkli ürünle şekerlemelere, içeceklere, birçok hazır gıdaya sızmış olan katkı maddelerini doğal ürünlerle münazaraya sokabilseydik kim galip çıkardı?

Günümüzde doğal ekmeğin, esmer şekerin, inceltilmemiş tuzun, katkısız meyve sularının değeri anlaşılıyor artık. Fakat gıda olmaktan çıkmış faydasız birçok ürün, hâlâ bilinçsiz alıcılarını buluyor. Nimetleri ve tabiatı kirletmenin ters esiveren bir rüzgâr gibi gelip yüzlerine çarpıvereceğini birçok üretici ve bu ürünleri alarak farkına varmadan onları destekleyen alıcı, hesaba katmıyor ne yazık ki...

Gıdayı kirleten bilinçsizlik, öncelikle tabiat sevgisinin kaybında aranmalıdır. Her şey birbirine bağlı bir zincir gibi iç içe geçmiştir çünkü. Sevgi ve ilgi eksikliği, nihayetinde insancıllığı ve iyiliği de yok etmeye başlar. Asit yağmurları yalnız ormanlara, şehirlere değil, zihinlere, kalplere de yağmaya başlar. Mevsimsiz kar fırtınaları kardelenlere fırsat vermez; aniden açılan gökyüzü erik ağaçlarını şaşırtır, vaktinden önce gelin eder onları. Yeryüzünü koruyan ozon tabakasındaki delik gün geçtikçe genişler, buzullar erir; ayılar kış uykusuna yatamaz olurlar. Bu durum belki de hayvan türlerinin yok olmasına yol açar, toprak dengesini yitirir, arar bulamaz bir daha…

“Toprak çölleşip son ağaç kuruduğunda anlayacaksınız banknotların para etmediğini!” der bir Kızılderili atasözü. Bu söz bize, “Tabiat cansız bir nesne değildir, insan yerine konulmak ister. Ruhu bir defa incindi mi gönlünü almak zordur.”, der sanki. İnsanın zengin olma yolunda tabiatı inciten hırslı ve aç gözlü davranışlarını iyi bilir Kızılderililer. Onlara göre tabiat mutluluktur, geçim kaynağıdır, hayatın devamıdır ve dosttur. Aşağıdaki hikâye, insanoğlunun yol açtığı böyle bir trajediye dairdir:

Vasiyet

Çok uzak bir ülkede, yemyeşil bir orman kenarındaki küçük köyde mutlu bir aile yaşarmış. Çadırda yaşayan bu aile, kendisine gerekli her şeyi yine kendisi yetiştirir; kimselere muhtaç olmadan gül gibi geçinip gidermiş.

Baba ava çıkar; hızla sürdüğü atıyla bizon avlar; büyük ateşler yakar, kurtları kovarmış. Anne bostanda sebzeler yetiştirir, ateşte asılı kazanlarda güzel yemekler pişirirmiş. Ev halkının deriden elbiselerini de yine ustalıkla o dikermiş. Büyük oğlan bahçe sular, tavuk yakalar, kuyudan su taşır, atları tımar edermiş. Küçük oğlan da küçük olmasına rağmen pek çalışkanmış. Küçük testilerle bazen pınardan su taşır, ateşi canlandırmak için ormanın kıyısından çalı çırpı toplarmış. Onun en sevdiği şey taylarla yarışmak, yeşil dereden parlak ve iri balıklar tutmakmış.

Onlar böyle mutlu bir şekilde yaşayıp giderlerken yaşadıkları yere bir sürü aile gelmiş. Gelenler büyük heyecan içinde her yeri incelemişler. Acele acele konuşuyor ve hep telaşla hareket ediyorlarmış. Misafir olarak geldikleri bu yeri o kadar beğenmişler ki ayrılmak istememişler. Güzel gözlü ceylanları, renkli kuşları, beyaz kelebekleri bile kovalamış, ihtiyaçları olmadığı halde yavru sığırları avlamış, genç ağaçları kesmişler. Çocuklar sırf oyun olsun diye baygın kokulu iri çiçekleri yolup kuyulara atmışlar.

Her şeye rağmen yeni gelenlere yardımcı olmak isteyen aile onlara et, süt, post, çanak, çömlek vermiş. Onlarda bu aileye, incik-boncuk ve ateş gibi yakan, içince baş döndüren bir içecek hediye etmişler. Maalesef ailenin babası bu içeceğin müptelası olmuş. Sürekli içtiği için doğru düşünemez hâle gelmiş.

Gel zaman, git zaman gelenlerin sayısında büyük artış olmuş. Yeni gelenler tabiata, hayvanlara ve insanlara karşı çok saygısızmış. Su içilen kaynakta çamaşır yıkıyor, henüz olgunlaşmamış meyveleri dallarıyla beraber kırıp alıyor, çöplerini komşu evlerin bahçelerine gizlice döküyorlarmış. Kendilerine yeni alanlar açmak için ormanı bile ortadan kaldırmaya, suları sürekli kendi tarlalarına akıtmaya başlamışlar.

Bütün bunlara karşı çıkmaya çalışan büyük oğlanı da sürekli tehdit ediyorlarmış. Çok cesur olan genç, sayılarının çok fazla olmasına aldırmadan yeni gelenlere karşı mücadeleye başlamış. Fakat erkeklerin çoğu o kötü içkiden dolayı uyuklamaktaymışlar. Ona yardım edememişler. Sonunda onların bu hâlinden faydalanan yabancılar, gece çadırları basarak bütün erkekleri ve bu ailenin büyük oğlunu öldürmüşler. Kadınları ve çocukları göçe zorlayarak onların geride bıraktıkları her şeyi yakıp yıkmışlar.

Olanlar üzerine küçük oğlanla annesi çok sevdiği topraklarını, artık kirlenmeye başlayan memleketlerini terk edip çok uzaklara gitmeye mecbur olmuşlar. Günler boyunca yürümüş ve kendi başlarına gelenleri başka ailelerin de yaşadığını üzüntüyle görmüşler. En sonunda çok uzaklardaki bir dağın eteğine vardıklarında, anne keder ve yorgunlukla ruhunu teslim etmiş. Ama ölmeden önce oğlunu buraya yerleşmiş bir aileye emanet etmiş.

İşte küçük yaşta büyük acılar çeken bu oğlancağızın torunlarının torunlarının torunları, dedelerinin vasiyeti üzerine bir kitap yazmışlar. Bu kitaba yabancıların kendi ailelerine ve daha önceki ailelere yapmış olduklarını bir bir yazmışlar.

Bir gün yabancıların yaptığı haksızlıklar ve kötülükler bu kitap sayesinde açığa çıkmış ve tüm dünyada duyulmuş. Fakat iş işten geçmiş. O güzelim ovadan eser kalmamış. Her tarafta göğü delerek uzayan yüksek binalar varmış. Artık ne beyaz kelebekler çiçekten çiçeğe konuyor; ne de rüzgâr esecek bir tepe bulabiliyormuş. Ovalarda özgürce koşan atlar birer köle gibi zincirlere vurulmuş ve uzaklara gönderilmişler. Irmaklar kirlenmiş, toprak yok olmuş, tabiat insana küsmüş.

Bütün bunlara rağmen dağdan gelip bağdakileri kovan yabancıların zulmü de zaman içinde unutulup gitmiş. Fakat her şeyi kaydettiği gibi bunu da kaydeden yüce kattaki büyük defter, olanların hiç birini unutmamış.

(Ayla Abak, Doğrucu Davut,
Salıncak Yayınları, İstanbul 2006)

Her şeyin kaydedildiği o büyük defterde kim iyilikleriyle anılmak istemez. İyilik de ancak insanın kendine hâkim olabilmesiyle gerçekleşir: İrade ve eğitimle…

Büyük şehirlerde insanların kendilerini eğitmeleri, geleceğin sahibi çocuklara örnek olmaları için hayati bir önem taşır. Sadece yere çöp atmaktan ibaret değildir bu örneklik. Hayatın her alanında, ‘Yeryüzünün hayrı için uygun olan nedir?’, sorusuna cevap ve çözüm aramaktır. Bu bakış açısı, tabiatı ve insanları seven, bu yüzden bilinçli davranan insana dair bir işarettir.

Gelecek kimsenin elinde oyuncak değildir. Yaşlanmalarını türlü nesnelerle geciktirmeye çalışan herkes, aynı itinayı yaşadığı evren hakkında da göstermelidir.

Bazı insanlar hayatlarının ilkbaharını uzatmak için akıl almaz yollar dener ve belki birkaç ormanlık alan oluşturacak, birkaç gölü kirinden temizleyecek kadar para öderlerken ne yazık ki ne ozon deliğini düşünürler, ne kürkleri için katledilen masum hayvanları. Halbuki asıl zenginlik, içinde yaşadığımız evrenin zenginliğidir; onun gün geçtikçe eskiyen, kirleyen, pörsüyen yüzünü gençleştirmektir. Bu yüz gençleştikçe gülümser çünkü. Onun gülümseyen yüzü her dostun yüzünden daha sevimli, daha avutucudur bize.

Kır Uykusu

Ne hoştur kırlarda yazın uyumak!

Bulutlar ufukta beyaz bir yumak,

Ağaçlar bir derin hülyaya varmış,

Saçında yepyeni teller ağarmış.

Baş yorgun, yaslanır yeşil otlara,

Göz dalgın, uzanır ta bulutlara.

Öğleyin bu uyku bir aralıktır,

Saf hava bir kanat gibi ılıktır.

Zaman gönülde ne varsa dinler,

Yüzlere tülümsü bir buğu iner.

Erirken sıcakta yaz kokuları,

Ne hoştur, ne hoştur kır uykuları!

Ahmet Muhip Dranas

Böyle bir kır uykusunu kaç kişi tadabilmiştir; kim bilir. Belki de herkes üstüne düşeni yapmayı ihmal ederse bazı şiirler ve şarkılar, yakın gelecekte “Bir zamanlar böyle şeyler de varmış!” denerek okunacak. Gelecekte çocuklar, “Telgrafın tellerine kuşlar konarmış!” diyecekler belki de.

21. yüzyılına giren şu yaşlı gezegenimizin başını şemsiye gibi gölgelendiren tabakası delik deşik oldu artık. Bırakalım hiç olmazsa kendi kendini yenilesin toprağı, biraz nefes alsın yer küremiz...

Aşağıdaki hikâye, yaşadığı çevreyle ve hayatla bağları zayıflayan küçük bir kızın kendini nasıl kurtardığının hikâyesidir. Onun hayata bağlanışında, yeryüzü karşısındaki bir tavrın insanı nasıl değiştirdiği ve onardığı gizlidir.

Okuldaki Akasya

Süleymaniye’nin dar sokaklarında, her yerde rastladığımız ışığa pek benzemeyen o sisli sabah ışığının içinde yürüyor, bir yandan da gizlice ağlıyordu Ayşe. Ağlamak, kendisine verilmiş ve hep kendisine ait kalabilecek tek şey gibiydi.

Okulun, kiri içine işlemiş eski mozaik merdivenleri, öğrencilerin birbirini itip kakmayı ve sırasını kapmayı alışkanlık edindiği bu rutubetli aralıklar, tuvalet kapılarının dışına taşmış keskin kokular, kantinin yüksek tavanına kadar uzamış ağır, yağlı tost buharı, kırık askılardan sarkan ve düşen yıpranmış kabanlar ona ağlama isteği veriyordu.

Öğle aralarında karga yavruları gibi etrafa dağılan irili ufaklı çocukların arasında kendine güçlükle bir yer açarak bahçeye çıkar, gökyüzüne bakar, bir uçağın geçmesini beklerdi. İncecik beyaz bir hayal gibi, bir kırlangıcın meleksi ruhu gibi süzülen uçağa bakar, ona binip denizleri aştığını düşünürdü. Fakat zaman hemen dolar, tiz bir zil sesi onu sıçratır, sınıflara akan terli kalabalığa karışmamak için önceden sınıfının yolunu tutardı. Derste de dalıp dalıp giderdi pencereden. Dışarıyı göremesinler diye yağlı boyayla boyalıydı pencereler yarıya kadar. Ama işte bir öğrenci, tam onun oturduğu yere kocaman bir delik kazımıştı. Girmelerine izin verilmeyen, moloz dökülmüş arka bahçedeki akasya görünürdü bu açıklıktan. Hasta bir akasyaydı bu. Gövdesine gelip bir dokunan olmadığı için, sevilmeyen kimsesiz çocukların kavruk yüzüyle büyüyen bir akasya. Arka bahçeye geçebilen büyük çocukların oyuncağı olan bu akasyaya ve puslu pencerelerin üstünden görülebilen bulanık gökyüzüne dalardı Ayşe. Akşama doğru kararan göğü, dalgalı bir denize benzetir; tek başına, kayıkla bu lacivert deryaya açıldığını hayal ederdi.

Gözleri kızarmış oturdu o gün de sırasına. Herkes, onun dışında herkes, düğüne hazırlanır gibi heyecanlı koşturuyordu sağa-sola. Sınıfın tozu genzini yakıyordu. Başı uğulduyordu, akasya ölümcül hastaydı ama bir türlü ölmüyordu. Orda ayakta, Ayşe’yi yoran bir inatla dikiliyordu. Derken sesler arttı, arttı; annesinin de sesi araya karıştı: “Okumadım, okutmadılar, okusam böyle mi olurdu. Sen oku, oku…” Ayşe gözlerini kapadı. Okuması için annesi ona ağır bir kitap uzatıyordu. Kitabın sayfaları karmakarışıktı. Tuttuğu her sayfa elinde kalıyordu. Yazılar çamurlu su gibi akıp gidiyordu.

Gözlerini açtığında sınıfta olmadığını gördü. Bir kadın ona gülümseyerek,

- Bayılmışsın kızım, seni benim odama getirdiler, hadi biraz dinlen bakayım, dedi.

Ayşe şaşkın baktı etrafına. İkili koltuğa yatırılmıştı. Masanın üstünde küçük bir vazoda bir buket nergis vardı. Çok severdi nergisi Ayşe. Kokusu içini sızlattı. Ağlamak istedi, tuttu kendini. Öğretmen o gün bol bol sohbet etti onunla. O günden sonra da gördüğü her yerde candan bir gülümsemeyle selamladı onu, adıyla “Ayşeee!” diye…

Süleymaniye, dar sokaklarını alçak evlerin eğri bacalarının kestiği dumanlı Süleymaniye miydi? Ayşe yeni öğretmenle tanıştıktan ve hatta arkadaş olduktan sonra evler, köhne ve sarhoş canavarlar gibi köşe başlarını tutan bu evler, yine ev haline dönmüşlerdi. O da yakalamasından hep korktuğu bir felaketin kucağına değil, savaş meydanında barış imzalamaya giden yürekli bir asker gibi olmuştu kısa zamanda. Okulun bıçkın elebaşları da, fıkırdayıp duran zengin kızları da onun yanında akıp giden manzaranın soluk parçalarıydılar. Artık girmelerine izin verilen, iyice temizlenmiş arka bahçedeki akasya ve iki yanına dikilen birkaç fidan, Ayşe’nin sorumluluğuna verilmiş bu ağaçlar umurundaydı onun. Öğretmeni de akasyayı seviyordu çünkü. Ona “el ele verirsek bu ağacı kurtarırız Ayşe” demişti. Akasyasıyla birlikte iyileşiyordu Ayşe. Artık ağlamamak için değil, akasyaları okul bahçelerine, cadde kenarlarına dikip, dünyayı süslemek için okuyordu. Artık “kız kulesinin bir kenarına ağaç dikebilir miyim acaba” diye düşünüyordu. Rüyalarında öğretmeniyle bindikleri kayığın küreklerini o çekiyordu. Önce kız kulesine gidiyorlardı. Oradan da Ortaköy’e, oradan Karadeniz’e…

(Ayla Abak, Kardan Adam Camdan Baktı, Salıncak Yayınları)

İşte böyle. Bir akasya ağacı böyle elinden tutabiliyor küçücük zihinleri. Hayal dünyası için, özgüvenin gelişmesi için, gözlerimizi manzarasına bırakıp içimizin rahatlaması ve kederlerimizin mavi bir huzur bulutu içinde rahatça dağılabilmesi adına temiz bir dünyaya ihtiyacımız var. Güzel bir dünyaya… Yeşili ve mavisi bol bir dünyaya… Neon ışıklarıyla süslenmemiş, suni yeşilliklerle, etrafları zincirlerle çevrilmemiş havuzcuklarla kandırılmamış köşelere…

Çevreci Tahir’in hikâyesi de Ayşe’ninki gibi yeşili, suyu, mevsimi gittikçe azalıp kaybolan bir şehirde geçer. Tahir 17 yaşında bir gençtir. Bir gün gazetede şöyle bir haber okur:

Aç Sincaplar Şehir Bastı

Aç kalan yüzlerce sincap, Rusya’nın Sibirya bölgesindeki Noyabrsk kentini bastı.

İtar-Tass ajansı, kenti saran sincapların balkonlarda yiyecek aradığını, kentteki güvercin ve küçük köpeklere bile saldırdığını duyurdu.

Çevreciler, kentin yakınındaki ormanlık alanda geçen yaz küçük yemişlerin, mantarların ve sedir ağaçlarındaki kozalakların çok az olduğunu ve sincapların da bu yüzden kış için erzak depolayamadığını kaydettiler.

Hayvanların yiyecek sıkıntısı olduğunda başka bölgelere göçü olağan bir durumu oluştururken, Rus uzmanlar ilk defa büyük bir kentte böylesi bir işgalin görüldüğüne dikkati çektiler.

Bu arada, kentteki yerel Blagovest televizyon kanalı, ‘’Haydi Sincapları Kurtaralım!’’ adında bir kampanya başlatarak, halktan hayvanlara yiyecek sağlayabileceği yerler oluşturulmasına yardımcı olmasını istedi.

Bu arada çevreciler, kürkü için avlanan sincapları avcılardan korumak için kentte seferber oldu. 23.11.2004

O gece bu haberden çok etkilenen Tahir, derin düşüncelere dalar. Bu haberin sebepleri üzerinde kafa yorar. Canı çok sıkılır. Kederlere gömülmüş düşünürken derin bir uykuya dalar. Daldığı uykunun derinliklerinde bir rüya görür. Rüyasında dünyanın son zamanlarında doğmuş, büyümüş bir genç olarak uyumaktadır. Yatağından kalktığında naylon kokulu yorganı üstünden sıkılarak atar. Pamuk ve keten gibi bitkiler yoktur artık yeryüzünde. Bunların varlığını ancak coğrafya kitabından öğrenir. Kitabı da beyaza boyanmış, incecik mika yapraklarıdır. Eskiden kitapların çok güzel koktuğunu 90 yaşındaki ninesi anlatır bazen. Ninesinin eski bir yün hırkası vardır. Herkes onun antika olduğunu söyler. Yününden yararlanılan koyun, eskiden İç Anadolu Bölgesi’nde çokça varmış. Artık sadece resimlerine bakabiliyor koyunun. Sütü de lezzetli olurmuş. Maalesef Tahir, kahvaltısında sütün tadına çok yakın olduğu iddia edilen tuhaf bir süt tozunu sulandırarak içebilmektedir. Katkı maddeli, iri, kültür patlıcanları, içine iki kilo domates gizlendiği iddia edilen kırmızı kokusuz haplar, akvaryum içinde pille dolaşan plastik Japon balıkları, Çin malı kullan-at tabaklar en bol bulunan şeylermiş evlerde. Su ise her eve günde ancak bir kez verilebiliyormuş. Bu suyun her evin musluğunda bulunan bir arıtma aletinden geçmesi şartmış. Bu aleti kullanmayanlara çok ağır cezalar veriliyormuş.

Yüzünü ılık ve klor kokulu suyla yıkayan Tahir, daracık penceresinden görülen çöle bakıyor. Hava bunaltıcı. Klimayı çalıştırıyor. Mevsim kış olmalı. Fakat artık ne yağmur, ne serin hava var. Tahir çocukluğunda kumsuz bir oyun parkında oyun oynadığını hatırlıyor. Hatta çocukluğunda sayıları iyice azalmış olan perişan bir ağaçtan düşen yaprağı almıştır. Bunu nadide bir mücevher gibi hâlâ saklıyor. Çünkü parklarda artık, çoktan terk edilmiş plastik salıncaklar sert ve kuru rüzgârla gıcırtılar çıkararak sallanıyor sadece. Dışarı çıkmak özel kıyafetler giymiş görevliler dışında herkese yasak. Yeraltındaki trenlerle gidiyor herkes işine, okuluna. Beş dakikada bir, çok uzun bir metro geliyor. Herkes tıkış tıkış biniyor. Karanlığın içinde hızla gidiliyor, kimse kimseye merhaba demiyor, yüzüne bile bakmıyor. Metroda bazen metalik bir müzik çalıyor ama kimse dinlemiyor. Herkesin kendi volkmeni var çünkü. Kulaklardan “tıs, tıs” sesler geliyor. Ayrıca herkesin fotoğraf çeken, internete bağlanabilen, oyun oynanabilen, video kaydı yapabilen, yeryüzünün neresinde, en son hangi dere kurudu haberini anında gönderebilen, uydu yayınını takip eden, arada sırada da insanların birbirlerine nerede olduklarını sormak için kullandıkları telefonlardan var. Metrodan, tünele, yürüyen yola indiğinde gürültü kirliliğini ölçen alete bakıyor: Sınırda. O da volkmenini takıyor. Şarkı söyleyen adam “Her yerde duvarlar var. Biraz gerçek yeşil, biraz bulut için neler vermezdim.” diyor. Tozlu plastik çam ağaçlarına, etrafı zincirlerle çevrilmiş, fayansı kirli, fıskiyeli sersem havuzcuklara öfkeyle bakıyor.

Tahir okulda eski nehir ve ovaları gösteren haritaları hüzünle inceliyor. Artık yağlı, kahverengi bir birikinti olan denizlerin 80 yıl önceki resimlerini tuhaf bir heyecanla izliyor. Kuş ve balık çeşitlerinin bolluğuna şaşırıyor modası geçmiş ansiklopedilerde. Penguen ve fok balığı denen hayvanları çok tuhaf buluyor. Kütüphanenin rafları arasında geçiriyor öğle tatillerini.

Okulun yirminci katındaki kalın camlı terasa çıktığında engin çöller görebiliyor sadece. Toprağın donuk yüzü karamsar. Derin çatlaklar çatılmış kaşlar, yer yer boz, yer yer ateş rengi kum tepeleriyse yaşları tükenmiş acılı gözler gibi. Rüzgâr, zavallı rüzgâr, beldesini aramaktan sarhoş başını taş yığınlarına vuruyor, dönüp dolaşıp aynı yerlere geliyor; ağır hasta bir bulut gibi çömelecek bir köşe başı arıyor, bulamıyor.

Evde her işini çeşitli aletlere gördüren annesi nedense yine de yorgun, ne yemek yapacağını kara kara düşünüyor. Konserveler ve dondurulmuş gıdalardan başka pek seçeneği yok. Üstelik onları lezzetlendirmek çok zor. Bazıları, etlerin tatsızlığını metal kafeslerde tutulan ve teknolojik havuzlarda çabucak yetiştirilen otlarla saatine göre beslenen hayvanların mutsuzluğuna bağlıyor. Yetkililer bunu kabul etmiyorlar. Hayvanların her türlü gıdasının karşılandığını, üstelik etlerinin en son icat edilmiş katkı maddeleriyle çeşnilendirildiğini söylüyorlar.

Tahir eve döndüğünde penceresinden uzak ve gri gökyüzüne bakıyor. Sisli ufuklarda boz tepeler ve yüksek kuleler. Evin diğer pencerelerinde komşu sitelerin soluk yüzü var. Kafesteki sahte kanarya vakti geldiği için ötüyor. Ninesi yağmuru anlatıyor. Tahir gözyaşları içinde uyanıyor.

Çevreci Tahir
Neleri İcat Edebilir?

Eğer gerçek olsaydı böyle bir dünyada yaşayamazdım diyor Tahir, yatağının içinde. Penceresine konmuş serçeye bakıyor. Serçenin gözlerindeki korkuya bakıyor. O günden sonra Tahir, sadece evrenin geleceği için çalışmaya kesin karar veriyor. Çevre mühendisi olacak. Dünyayı kurtaracak bir kahraman gibi heyecanlanıyor.

Tahir o günden sonra aklına gelen her fikri bir deftere kaydediyor:

• Hiçbir ağaç, hiçbir sebeple kesilmeyecek,

• Her kâğıdın içinde onun yapımında kullanılan ağaç hatırlanacak ve kâğıt israfı yapılmayacak,

• Plastik ya da pet ambalajlı yiyecekler yerine cam ambalajlı yiyecekler ve içecekler kullanılacak, plastiğe alternatifler bulunacak,

• İlla gerekiyorsa plastikler, mutlaka geri dönüşümlü biçimde üretilecek,

• Herhangi bir ürün alırken geri dönüşümlü olmasına mutlaka dikkat edilecek,

• “ Kullan-at “ piller yerine yeniden doldurulabilen piller kullanılacak,

• Açık musluk bırakılmayacak, (Açık bırakılan bir musluk dakikada 12-20 litre gibi bir miktarda suyun boşa gitmesine sebep olur.)

• Özellikle deniz kenarlarından mevcut plastik parçalar toplanacak, (Plastik torbalar ve diğer plastik atıklar her yıl sayıları milyonlara varan deniz kuşu ve sayısız balığın ölümüne yol açar.)

• Bütün atıklar mutlaka, bir şekilde dönüştürülmeye, değerlendirilmeye çalışılacak,

• Havayı kirleten fabrika bacalarına, arabaların egzoz borularına mutlaka filtre takılacak,

• Hiçbir geminin ve fabrikanın denizi kirletecek bir maddeyi denize bırakmasına izin verilmeyecek, denizi kirletenlere ağır cezalar uygulanacak,

• Gül uzmanları her yerde gül bahçeleri oluşturacaklar. Kokulu rengârenk güller, yediverenler yetiştirecekler. Bu gülleri gelen geçenlerin koklamalarına küçük bir ücret karşılığında satın almalarına izin verilecek,

• Okullarda çocukların ilgilendiği küçük sebze bahçecikleri oluşturulacak. Bu bahçelerde tarım ilacı kullanılmayacak,

• Kâğıt üretiminde ağaçlar dışında seçenekler araştırılacak. Mısır püskülü, saman, ayçiçeği taç yaprağı, pamuk, keten gibi…

• Güneş enerjisiyle çalışan makinelerin üretimi geliştirilecek,

• Metal ve alüminyum (konserve, meyve suyu, kola kutusu gibi) kutuların biriktirildiği kumbaralar sokaklara yerleştirilecek,

• Çevreyi koruma konulu proje yarışmaları sürekli yapılacak,

• Çevreyi korumanın önemini, öncelikle o çevreyi miras olarak devralacak çocuklar öğrenecek. Çocukları bilinçlendirecek eğitim, herkesin üstüne vazife olacak,

• Bu eğitim, çocuklara tabiatı sevdirmekten geçecek.

Tahir, dar ve uzun defterine bunları kaydederken bir yandan da çevresine bu konuda fikir danışıp durur. Her hoşuna giden düşünceyi yazar. Arka sayfalara bunlar ile ilgili ayrıntılı projeler de eklemeyi de ihmal etmez. Özellikle son iki madde Tahir’e göre en önemli maddelerdir. Bunlar gerçekleştirilince gerisinin kolayca geleceğine kesin olarak inanmıştır.

Ayrıca Tahir, Peygamber Efendimizin çevre hakkında yaptıklarını ve emrettiklerini de araştırır; sayısız bilgiye ulaşarak çok şaşırır:

Peygamber Efendimiz (s.a.s.) Mekke, Medine, Taif ve civarını, bir “sit” alanı ve “millî park” haline getirip bu bölgeleri “Harem Bölgesi” ilan etmiş ve buralarda ağaçların kesilmesini, kuşların ve her türlü hayvanların avlanmasını yasaklamış, onları koruma altına almıştır. (Buhârî, “İlim”, 37; “Cezâu’s-Sayd”, 8, “Cihâd”, 71, “Megazî”, 50; Müslim, “Hacc”, 446, 458, 467; Ebu Davud, “Menasik”, 96, 99; M. Hamidullah, İslâm Peygamberi, İst. 1966, 1/331)

Yine Hz. Peygamber (s.a.s.) yeryüzünün imarını dolayısıyla tabiatın korunmasını istemiş, elinde ağaç fidanı olanın, kıyamet kopmaya başlasa bile eğer onu dikecek kadar vakti varsa mutlaka dikmesini tavsiye etmiş, (Buharî, Edeb-ül Müfred, s.168; Heysemî, el-Mecmau’z-Zevaid, IV, 63) ağaç dikmeyi ve ekin ekmeyi sadaka-i cariye olarak kabul etmiş ve şöyle buyurmuştur:

“Müslüman, bir ağaç diker, o ağaçtan insan, hayvan veya kuş istifade ederse bu, kıyamet gününe kadar o kimse için sadaka olur.” (Ahmed b. Hanbel, Müsned, V, 415; Müslim, “Müsâkât”, 10)

Tabiatı korumak için bu kadar hassasiyet gösteren Peygamberimiz, çevrenin temiz tutulmasını öğütlemiş, özellikle de halkın kullandığı umumi mekânları, insanların gelip geçtiği yolları, gölgelendikleri, dinlenmek için oturdukları yerleri, kirletmeyi yasaklamıştır. (Müslim, “Tahâret”, 68; Ebû Dâvud, “Tahâret”, 14)

Tahir, Peygamber Efendimizin susuzluktan ağzı kurumuş, dili sarkmış bir köpeğe kuyudan ayakkabısıyla su çıkarıp susuzluğunu gideren adamın cennetlik olduğunu, kedisini eve hapsedip açlıktan öldüren yaşlı kadının da cehennemlik olduğunu bildiren hadislerine de (Buhârî, “Şirb”, 9, “Edeb”, 27; Müslim, “Selam”, 153) hayran kalır.

Bu arada projesinin adı için küçük bir araştırma yapan Tahir, bir kaynakta şöyle bir bilgiye rastlar:

Üçbin Yıllık Dev Musa Ağacı

Hatay’ın Samandağ’ı ilçesine bağlı Hıdırbey köyünde yer alan asırlık ağaç (Musa ağacı), yerli yabancı konukların ilgisini çekmeye devam ediyor. Bu ilgiye istinaden, tarihi ağacın bulunduğu yerde çevre düzenlemesi yapıldı ve bu mekânın güzelliğine ayrı bir güzellik kattı. Çevresi 20 metre, gövde çapı 7.50 metre, yüksekliği 16.70 metre olan Musa ağacını 20 öğrenci el ele tutuşarak ancak çevresini dolanabiliyor. Ağacın hemen yanı başına yaptırılan kır kahvesi ise gelenlerin dinlendiği ve kutsal sayılan çınar ağacının gölgesinde çay içtiği bir mekân olarak düzenlenmiş. (…)

Hıdırbey köyünde “koruma altına alınmış” ulu bir çınar olan Musa ağacının,üçbin yaşlarında olduğuna inanılıyor. Bu ağacın Hz. Musa’nın asasının ab-ı hayat (ölümsüzlük suyu) sayesinde filizlenip kök salması sayesinde meydana geldiğine dair efsaneler de çevrede anlatılıyor.

Kaynak: www.haber7.com

Bu haberi okuyan Tahir, böylece projesine güzel bir ad da bulmuştur: “Musa Ağacı”…

İnşallah bir gün “Musa Ağacı Projesi” hayata geçirilebilir. Her dem yeşil ağaçlı yollarda, kuş cıvıltıları içinde yürüyüş yapma imkânı bulabiliriz umarız. Çocuklar dertlerini köşe başlarındaki ağaçlara anlatırlar, sağlam gövdelerine sıkıca sarılırlar, uzun zaman annesini görmeyen bir çocuğun sarıldığı gibi.

Evrendeki âhengin ve mükemmel nizamın devamı için, önce insanın selim bir kalbe sahip olması gerekiyor. Küresel ısınmadan, çevrenin tahribinden, kaynakların israfından; toplumun yozlaşmasından, kötülülüklerin yaygınlaşmasından söz ediyoruz. Bunlara sebep olan insan, aynı zamanda bu sorunlara karşı sorumlu olan bir varlık. Rabbimiz ancak kalbi selimin; yani her türlü kötülükten, kirlilikten arınmış temiz bir kalbin insana fayda vereceğini söylüyor. Kirliliğin başlangıcı kalp olduğu gibi, bu sorunları aşmanın yolu da tüm kirlerden arınma ve kalbî dönüşümle mümkündür.

Öyle ise, yaptığımız her şeyden sorumlu olduğumuza inandığımızda ve bu inancın oluşturduğu bilinçle hareket ettiğimizde gerekmedikçe bir yaprağı bile koparmaz, kedimizi ve köpeğimizi aç, saksıdaki çiçeğimizi susuz bırakmaz, asla bir hayvana eziyet etmez, içtiğimiz meyve suyunun kutusunu veya yediğimiz çikolatanın ambalajını rast gele yere atmaz, Fabrikamızın atıklarını filtrelemeden kontrolsüz olarak deniz, göl ve nehirlere boşaltmaz oluruz. Zaten sorumluluk bilincimiz de bunu yapmamıza müsaade etmez.